Vedik Astroloji Sözlüğü

Sitede sık geçen Vedik astroloji terimlerinin kısa açıklamaları ve dilimizdeki karşılıkları. Sanskritçe kökenli terimler genelde çevrilmeden kullanılır; yanlarında kısa bir karşılık ve tam açıklama bulacaksın.

Antardasha (Bhukti)— Ana dönem içindeki alt dönem: Bir ana Dasha döneminin kendi içinde, yine dokuz gezegene göre bölündüğü alt dönem. Ana dasha genel temayı, antardasha o temanın hangi yönünün daha belirgin olacağını gösterir.
Ayanamsa— Sidereal ve tropikal zodyak arasındaki açı farkı: Sidereal ve tropikal zodyak başlangıç noktaları arasındaki, yıllar içinde yavaşça büyüyen açısal fark. Kavi Astrology hesaplamalarında klasik Lahiri ayanamsası kullanılır.
Burç (Rashi)— Zodyağın 30 derecelik dilimi: Zodyağın 12 eşit (30°'lik) dilimine verilen ad; her burcun kendine özgü elementi (ateş, toprak, hava, su), doğası ve yöneten gezegeni vardır.
Chandrashtama (Ay Ashtama)— Ay'ın doğum burcundan 8. evde olduğu gün: Transit Ay'ın, kişinin doğum burcundan sayıldığında 8. evde bulunduğu, klasik metinlerde büyük kararlardan çok dinlenmeye uygun sayılan gün.
Dasha (Vimshottari Dasha)— 120 yıllık gezegen dönemleri sistemi: Doğum Ay nakshatrasına göre başlayan, dokuz gezegenin sırayla hüküm sürdüğü, toplam 120 yıllık döngüye dayanan klasik zamanlama sistemi. Hangi gezegenin 'döneminde' olduğun, o dönemde hayatında öne çıkan temaları gösterir.
Dosha— Haritada dikkat gerektiren özel durum: Haritada belirli bir yaşam alanında (en bilinenlerinden biri evlilikte gerginliğe işaret eden Mangal/Kuja Dosha) potansiyel zorluk yaratabilecek gezegen konumlanmasına verilen ad.
Drishti— Gezegen veya burç açısı/bakışı: Bir gezegenin veya burcun, bulunduğu konumdan belirli evlere/burçlara 'baktığı' klasik Vedik açı sistemi. Her gezegenin kendine özgü bakış açıları vardır (ör. Mars 4., 7. ve 8. eve, Jüpiter 5., 7. ve 9. eve bakar).
Ev (Bhava)— Doğum anına göre belirlenen 12 yaşam alanı: Doğum anındaki yükselen dereceye göre hesaplanan, her biri kariyer, evlilik, sağlık gibi belirli bir yaşam alanını temsil eden 12 bölme. Kavi Astrology'de varsayılan olarak Tam Burç (Whole Sign) ev sistemi kullanılır.
Gezegen (Graha)— Vedik astrolojideki 9 gök cismi: Vedik astrolojide harita yorumunda kullanılan dokuz gök cismine (Navagraha) verilen genel ad — Güneş, Ay, Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn ile Ay'ın yörünge düğümleri Rahu ve Ketu.
Gochara— Transit — gezegenlerin şu anki gökyüzü konumu: Gezegenlerin şu anki (güncel) konumlarının, doğum haritasındaki burç ve evlerle olan ilişkisine verilen ad; günlük/dönemsel etkileri okumak için kullanılır.
Karaka— Belirli bir yaşam alanını temsil eden gezegen: Belirli bir yaşam alanının (evlilik, kariyer, anne, baba gibi) klasik olarak temsilcisi sayılan gezegen. Örneğin Venüs evlilik karakası, Jüpiter ise koca/bereket karakasıdır.
Muhurta— Uygun/elverişli zaman seçimi: Önemli bir işe (evlilik, yeni iş, yolculuk gibi) başlamak için gökyüzü konumlarına göre en elverişli anın seçilmesi geleneği; Tarabala ve Tithi gibi ölçütlere dayanır.
Muntha— Yaşa göre ilerletilen yükselen nokta: Tajaka (yıllık harita) sisteminde, doğum yükseleninin, tamamlanan yaş kadar ilerletilmesiyle bulunan, o yılın öne çıkan yaşam alanını gösteren nokta.
Nakshatra— 27 Ay malikanesi / yıldız grubu: Zodyağın 13°20'lik 27 eşit dilime bölünmesiyle oluşan Ay malikaneleri sistemi. Doğum anındaki Ay'ın hangi nakshatrada olduğu (Janma Nakshatra), kişinin karakterine ve Vimshottari Dasha hesaplamasına temel oluşturur.
Navamsa (D9)— 9. harmonik harita — evlilik ve ruhsal potansiyel: Her burcun 9 eşit parçaya bölünmesiyle elde edilen, evlilik, eş seçimi ve kişinin ruhsal/iç potansiyelini incelemek için kullanılan klasik varga haritası.
Pada— Her nakshatranın 4 alt bölümü: Her nakshatranın 3°20'lik dört eşit alt bölümüne verilen ad; Navamsa (D9) burcunu belirlemede kullanılır.
Rahu & Ketu— Ay'ın Kuzey ve Güney Düğümleri: Ay'ın yörüngesinin ekliptiği kestiği iki matematiksel nokta. Rahu (Kuzey Düğüm) genişlemeyi ve dünyevi arzuyu, Ketu (Güney Düğüm) içe dönüşü ve geçmiş yaşam mirasını simgeler; her zaman birbirine tam karşı (180°) konumdadırlar.
Rektifikasyon— Bilinmeyen doğum saatini daraltma yöntemi: Doğum saati tam bilinmediğinde, kişinin yaşadığı gerçek hayat olaylarını (evlilik, kariyer değişimi gibi) birden fazla bağımsız astrolojik yöntemle test ederek olası doğum saatini daraltma çalışması.
Sade Sati— Satürn'ün ~7,5 yıllık transit dönemi: Transit Satürn'ün, doğum haritasındaki Ay burcunun bir öncesinden başlayıp bir sonrasına kadar geçtiği yaklaşık 7,5 yıllık döneme verilen ad. Klasik metinlerde zorlayıcı ama olgunlaştırıcı bir dönem olarak tanımlanır.
Sidereal / Tropikal— Yıldız temelli / mevsim temelli zodyak: Sidereal zodyak burç sınırlarını sabit yıldızlara göre belirler (Vedik astrolojinin temeli); tropikal zodyak ise ilkbahar ekinoksuna göre belirler (Batı astrolojisinin temeli). İki sistem arasındaki fark, zamanla yavaşça büyüyen bir açı olan ayanamsa ile ölçülür.
Tajaka (Varshaphal)— Yıllık harita — güneş dönüşü haritası: Natal Güneş'in doğum anındaki tam derecesine her yıl geri döndüğü an için kurulan yıllık harita; o yaşın genel temasını Muntha, Varshesha gibi kendine özgü kavramlarla yorumlar.
Tarabala— Doğum nakshatrasına göre günün yıldız gücü: Doğum nakshatrasından hedef güne kadar sayılan nakshatra sırasına göre belirlenen, günün kişi için ne kadar destekleyici olduğunu gösteren klasik ölçüt.
Tithi— Ay günü: Ay ile Güneş arasındaki 12°'lik açısal farkla tanımlanan takvim birimi; bir ay döngüsü 30 tithiye bölünür ve her biri farklı türde faaliyetler için uygun/uygun değil sayılır.
Upagraha (Gölge Gezegen)— Hesaplanmış ikincil gezegen noktaları: Gerçek gök cisimleri olmayıp belirli matematiksel formüllerle hesaplanan ikincil noktalara (ör. Gulika, Mandi) verilen genel ad; ek bir yorum katmanı olarak kullanılır.
Varga (Harmonik/Bölüm Harita)— Doğum haritasının alt-bölümlere ayrılmış hâli: Ana doğum haritasının (Rashi) matematiksel olarak bölünmesiyle elde edilen, her biri belirli bir yaşam alanına odaklanan alt haritalar. Navamsa (D9) ve Dashamsa (D10) en sık kullanılan varga haritalarıdır.
Vedik Astroloji (Jyotish)— Hint kökenli, gök cisimlerine dayalı yorum sistemi: Kökeni Hindistan'a dayanan, gezegenlerin ve yıldızların doğum anındaki konumlarını sidereal (yıldızlara sabitlenmiş) zodyaka göre yorumlayan klasik astroloji geleneği. Batı astrolojisinden farklı olarak mevsimlere değil, gerçek yıldız konumlarına dayanır.
Yoga— Gezegenlerin oluşturduğu özel kombinasyon: İki veya daha fazla gezegenin belirli bir konum veya ilişki içinde bir araya gelmesiyle oluşan, haritaya özel bir etki (olumlu ya da zorlayıcı) katan klasik kombinasyon.
Yükselen (Lagna)— Doğum anında doğuda yükselen burç derecesi: Doğduğun an ve yerde doğu ufkunda yükselmekte olan zodyak derecesi; haritanın 1. evinin başlangıcını belirler ve kişinin dış görünüşünü, yaşama yaklaşımını simgeler.